Gerçekten bütün Anadolu Liselerinde ders dili olarak Türkçe’ye geri mi dönülüyor?

2004 yılının Aralık ayında tüm Türkiye Cumhuriyeti okurları bütün hatrı sayılır sayfaları açıp okuduğunda genel olarak tüm Anadolu liselerinde ders dilinin Türkçe olacağına dair haberiyle karşılaştı.

Bu, resmi gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı’nın yeni yönetmeliğinden alınmadır. Ancak bir sınıftan en az 12 Öğrenci isterse o zaman Matematik ve Fen dersleri yabancı dilde okutulabilinir şartı vardır. Bu yazıya istinaden okulumuzun bazı ilgili ve hassas Velileri hemen Istanbul Lisesi’ni de etkileyecek mi sorusunda bulundular.

Öncelikle söylemem gereken Istanbul Lisesi’nin modeline bu uymamaktadır ve böyle bir tehlikeye maruz kalamaz çünkü okulumuzda ilk 1914 yılında yani İstanbul Sultanisi zamanında Almanca dersi uygulanmıştır, daha sonra bu gelenek 1957 yılında Türkiye Cumhuriyeti ve Federal Almanya arasında imzalanan Kültür anlaşmasına istinaden devam etmektedir. İki devletin özel bir birlik ve beraberlik içerisindeki çalışmalarına teşekkür borçluyuz. Ama yinede dikkat etmemiz gereken bir nokta var, teşekkür borçlu olduğumuz ve Türk-Alman dostulğunu simgeleyen anlaşma ancak iki tarafın isteği ile devam etmekte.

Mesela Okulun birden fazla dille eğitim uygulamasının devam etmesi ve Alman dildiploması ve Abitur gibi eğitim programlarının sürmesi ya da değişmesi Türkiye Cumhuriyeti’nin kararı ve hakkıdır. Aynı şekilde Federal Almanya’nın da hakkı ve kararı Alman diplomasının uygulanması ve Almanya’dan İstanbul’a Alman uyruklu öğretmenlerin tayinetmesi yada etmemesidir.

Gelecekle ilgili değişikliklerde eğer iki tarafta hem fikirse bu devletler ve okullar arasında olduğu gibi oluşumprosesü için gereklilik işaretidir.Tek taraflı bir değişiklik ise tüm projelerin karaya vurmasıyla sonuçlanır. Ama yeniden değinmek isterim ki; şu anki durumda devleteler tarafına baktığımızda böyle bir sorun söz konusu olmayacak! Sonuçta böylesi bir tutum her iki devletinde isteği olan Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne yakınlaşması yolundayken düşünülemez. 

Okulumuzun başarısının sürekliliğine sadece Berlin ve Ankara’nın desteği yetmez. Uygulamamızın başarısı yada başarısızlığı eğitim-öğretim sürecinde belli olmakta. Ve bu burada, Istanbul Lisesi’nde yaşanmakta. Günlük süreç içerisinde dileğim tüm okulyaşamında olan herkezin bizim varlığımızı daha anlamlı bir şekilde kabul etmeleri ve varlığımızın vurgulanmasıdır. Ayrıca bu özelliklerimiz saklanmamalıdır. Bunlar okul içinde ve okul dışında sunulmalıdır.

Konu ile ilgili bazı düşünclerimi aktar istiyorum:

1. Istanbul Lisesi Türkiye Cumhuriyeti’nin tanınmış en anlamlı okulu olduğu gibi Federal Almanya’nın da yabancı ülkelerdeki okullarının içinden en bilinenidir.

İstanbul’da Almanca eğitim uygulaması yapan üç okuldan biridir. Ve metropoldeki en büyük ve özel okula bir devlet okulu olarak rakipdir. Eğer okulumuzun karakterini daha da geniş açıklamak istersek, yani Almanca eğitimi vermek, birden fazla dil eğitimi uygulayan bir lise olmak, bize daha ilgili velilere ulaşmamızı sağlayacaktır. Türk Lise diploması ve Alman Abitur diploması sayesinde okulumuzun uluslararası bir karaktere sahip ve hakkı olduğunun altı önemle çizilmiştir. Okulumuzun uluslararası oluşu çocukların ve gençlerin okulumuzda okumak istemelerinin bir nedenidir. Ama bu devletlerinde desteklemelerinin nedenir.

2. Okulumuzun Uluslararası karaktere sahip olması sözel derslerin anadilde ugulanmasını hiçe saymamız ve dikkat etmemiz anlamına kesinlikle gelmemektedir. Hatta tam tersi emeklerimizin amacı Öğrencilerimizin okulu bitirdiklerinde memleketlerinin tarihini-geçmişini ve geleceğini tam anlamıyla iyi öğrenmiş olmalarıdır.Öyleki anadilinde ve şu anda gelecekte toplum ve bilim alanında karşılaşacakları bütün soruları yine anadilinde doğru ve aydınlatıcı bir şekilde cevaplamalılardır. Sonuçta ancak bu şekilde kendi ülkelerinin ve türk-alman dosltuğunun elçisi olabilirler.

3. Öğrencilerimizin çoğu okulumuzu seçmelerinin nedeni, matematik ve fenbilimi alanında mükkemel olan bir okuldan mezun olmak istemeleridir. Bu da bizim emeklerimizde ağırlık vermemiz – titiz olmamız gereken bir noktadır. İstekli ve kabiliyetli bu öğrencilere sadece yine kendileri gibi başarılı öğretmene değil modern malzemelerle donanımlı labratuvarlara, çalışma alanlarına, hersınıfta bilgisayara ve internetbağlantılarına da ihtiyacıları vardır. Ne yazı ki bu alanda uluslararası standartlara çok uzağız. Enerjilerimizi birleştirerek, birlikte emek vererek, okulumuzdan mezunların vasıtası ile, Sanayi alanındaki sponsorlar kanalıyla destek bulmamız gerekmekte. (Sonuçta ticaret alanında başarılarından dolayı yer edinmiş bir çok işletmelerde okulumuz mezunlarının çalışmalarının ve katkılarının payı büyüktür.) Tabiki Türkiye’deki birçok devlet okulundan daha iyi durumdayız, ama bunu baz alarak orta kararda kalmak gibi bir tutum takınarak kendimizi sınırlamayalım. Bu alanda da uluslararası ölçülerde olmalıyız.

Konularımız arasında tabiki bir çok öğrencimiz için büyük anlam taşıyan,tartışmaya açık ÖSS’ye de yer vermeliyiz, sınavın tarihine, geleceğine. Bununla ilgili açıklayıcı sadece bir soru: Son sınıfta dersmüfredatında olmayan ama ÖSS konusu olan dersler varsa ne yapmalıyız? Amaç, bütün yapılan plan ve görüşmeler birbirini tutmalı-tutarlı olmalı: Matmatik ve Fenbilim derslerinin kalitesini korumak ve daha iyiye götürmek.

4. Okulumuzun uluslararası karakter olma çalışmalarında en çok görev yabancıdil alanına düşüyor: Birden fazla dil eğitimi veren okulumuzda Almanca dersi saati %60 dır. Aynı zamanda dünya dili olan İngilizce’ye de önem verilmekte. Öğrencilerimiz İstanbul Lisesi’nden mezun olduklarında Avrupa’da kabul gören iki önemli yabancıdili çok iyi öğreniyor ve konuşuyorlar. Daha okul sıralarında uluslararası tanınan yabancı dillerde kendilerini ifade edebiliyor ve yine bu dillerde muhakeme edebiliyorlar. Öğrenci değiştokuşu, Ingilizce ve Almanca dilinde sergilenen tiyatro oyunları (şu sıralar öğrencilerin tek başına hazırladıkları!) uluslararası sporkarşılaşmaları, bu görevler gençlerimizi eğitmekte ve öğretmektedir. Yabancıdil, insanların Global dünyanın geleceğinde katkıda bulunmak isteyen ve bulunmak zorunda olanların bilgisidir. Ve bu böyle kalacaktır, her ne kadar Türkiye‘de Üniversite eğitimine karar veren ve bu barajında ne yazık ki yabancı dilden hiç bir soru sormayan bir ÖSS olmasına rağmen. Bu konuda yetişkinler- öğretmenler ve veliler yabancı dilin hayatımızın kolaylaştırdığına dair hem fikir olduğumuz bir noktadır. Acaba meslektaşlarımız ve velilerimiz için Almanca ve İngilizce kursu düzenlesek nasıl olurdu! Alman Meslektaşlarımız için zor olan ülke dili Türkçe öğrenmek zaten zorunlu.

Giriş konumuza geri dönelim: Eğer hep beraber aynı dilde zorlukların üstesinden gelebilirsek, Programımızı ve vizyonumuzu içeride ve dışarıda temsil edebilirsek, o zaman okulumuzun geleceği ile ilgili endişelenmemize gerek kalmaz. Hatta tam tersi uluslararası bir okul olarak, birden fazla dilde eğitim-öğretim yapan bir okul olarak, Almanca dili Lisesi olarak, biz her zaman çekiçi kalacağız. Tarzında İstanbul’un ve Türkiye’nin ilk Lisesi olması tabi ki Türkiye’nin ve Almanya’nın desteği ve taktiri konusunda öncelik tanıdığı gibi özel işletmelerin sponsorluğunu kazanma konusunda da avantajdır.

Uluslararası bir okul Türkiye’de de dikkat çekmektedir.

Amaca ulaşmak için velilerimizin, öğrencilerimizin, mezunlarımızın, Türk ve Alman idaresinin açık ve güvenle el ele, birlikte hareket etmeli. Son on yılda yaşanan anlaşmazlıklar ve kavgalar bize yeterince zarar verdi. Ama günlük yaşamda olsun ve ufak-tefek durumlarda bile kalıcı bir birlik-beraberlik olsa, işte o zaman başarımızı yükseltebiliriz:

Herşey okul için, herşey modern ve birden fazla yabancı dil eğitimi veren Lise için, herşey uluslararası seviyesindeki İstanbul Lisesi için.